تا لج بازی آمريكا و ايران تمام نشود؛ تغييری نخواهيم ديد
n روابط ایران و روسیه در تاریخ همواره با فراز و نشیب همراه بوده است. این در حالی است که امروز این کشور به متحد ایران در عرصه بینالمللی تبدیلشده است. تحلیل شما از روابط تاریخی این دو کشور چیست؟nبه گزارش آرمان، از نظر تاریخی روابط ایران و روسیه باید گفت که در ابتدای این مناسبات ایران یک امپراتوری قدرتمند بود و روسیه یک خاننشین ضعیف در اطراف مسکو که مستقیما با هم کاری نداشتند. بعدها که پترکبیر و کاترین بزرگ روسیه را تبدیل به یک امپراتوری قدرتمند کردند ایران عصر قاجاری به سراشیب بیقدرتی افتاد و در جنگهای دوم ایران و روسیه که تماما تقصیر عباس میرزا قاجار بود بهواسطه قرارداد ترکمانچای ایران به تحتالحمایه روسیه تبدیل شد. در انقلاب بلشویکی ۱۹۱۷ شوروی به میمنت تشکیل پادشاهی پهلوی همه جنبههای استعماری قرارداد ترکمانچای را در سال ۱۹۲۱ لغو کرد منهای پس دادن سرزمینهایی که روسیه تزاری در جنگ از ایران قاجاری جدا کرده بود. بااینحال ایران نتوانست از این وضعیت برای اقتدار خودش در رقابتهای استعماری روس و انگلــیس در قرون نوزده و بیستم استفاده کند. بعدا پهلوی دوم توانست در بــرابر توسعهطلبیهای شوروی مقاومت مؤثری نشان دهد و محمد رضاشاه پهلوی با توسعه روابط متوازن ژئوپلیتیکی توانست یک وضعیت متعادل مطلوب متکی بر استراتـژی موازنههای مثبت در روابط خود با شوروی و آمریکا برقرار کند که حتــی در مواردی توانست به اتکای همکاریهای متوازن با شوروی جلوی برخی زیادهرویهای آمریکایی را در رابطه با ایران بگیرد. برای مثال در مقابل اکراه آمریکا نسبت به فروش صنعت مادر و صنعت هستهای به ایران محمدرضا شاه توانست هر دو که دارای اهمیت زیادی بود را برای صنعتی شدن ایران از شوروی بگیرد. پس از این و با پیروزی انقلاب اسلامی و اعلام سیاست نه شرقی و نه غربی، ایران در عمل خود را گرفتار نیاز به حمایت روسیه در راه نه گفتن به غرب کرد و این وضعیت منجر به بروز علائمی از باجگیری ژئوپلیتیکی روسیه کنونی از ایران شد.
در شرایط کنونی روسیه را متحد قابلاعتمادی برای ایران میدانید؟ روابط دو کشور باید در چه سطحی قرار داشته باشد که منافع ایران را تأمین کند؟
خیر؛ از نظر بنده در دنیای امروز هیچ کشوری برای کشور دیگر شریک و متحد قابلاعتماد نیست. اگر ما به دنبال متحد سیاسی در عرصه بینالمللی هستیم باید از چنان درایت و سیاستی برخوردار باشیم که بتوانیم برای خود شریک قابلاعتماد درست کنیم. ما باید این هنر را داشته باشیم که یک دوست معمولی و یک کشور بیطرف را به یک شریک قابلاعتماد تبدیل کنیم. شرایط به شکلی نیست که یک کشور بدون هیچ دلیل و پیشزمینهای برای کشور دیگر قابلاعتماد باشد. چنین چیزی در جهان امروز وجود ندارد. هنر در سیاست این است که دشمنان خود را نیز به دوست تبدیل کنید. بهصورت طبیعی هیچ کشوری در عرصه بینالمللی دوست و یا دشمن کشور دیگر نیست.
چرا نقش روسیه در مذاکرات وین تا به این اندازه پررنگ شده است؟ این کشور چه منافعی را در مذاکرات دنبال میکند؟
